Vlinderstruik stekken: van één struik naar een tuin vol vlinders (en het kost je niks)

Er zijn weinig planten die zo makkelijk zijn als de vlinderstruik. Hij groeit als kool, bloeit maandenlang en trekt vlinders en bijen aan alsof je een festival in je tuin organiseert. Het mooiste? Je hoeft er nooit meer een te kopen. Vlinderstruik stekken is namelijk kinderlijk eenvoudig, zelfs als je geen groene vingers hebt. Ik laat je zien hoe het werkt, in de zomer, in de winter en gewoon in een glas water.

Waarom zelf een vlinderstruik stekken?

Een stekje kost je niets, behalve een paar takken die je anders bij het snoeiafval gooit. Je maakt er makkelijk een hele haag van, je geeft een buurvrouw een plantje cadeau of je zet een tweede exemplaar in een pot op je terras. Het past dan ook perfect in het rijtje low budget tuin ideeën. Bovendien weet je precies wat je krijgt: dezelfde kleur en dezelfde soort als je moederplant.

Wanneer kun je een vlinderstruik stekken?

Eigenlijk bijna het hele jaar, maar de methode hangt af van het seizoen:

• Mei tot en met augustus: zomerstek met jonge, groene scheuten. Die wortelen het snelst.
• September en oktober: nog prima voor zomerstek of stekken op water, zolang het niet vriest.
• November tot en met februari: houtstek met kale, houtige takken. Ideaal, want dan snoei je toch al.
• Maart: houtstek van het snoeiafval na de grote voorjaarssnoei.

Lees je dit in de herfst of winter? Dan zit je goed, want houtstekken is misschien wel de makkelijkste methode van allemaal.

Stekken in de zomer

In de zomer zit de plant vol groeikracht. Jonge scheuten van dit jaar, die onderaan net een beetje hard worden, maken binnen vier tot zes weken wortels. Je stekt ze in potjes en houdt ze vochtig onder een plastic zak.

Stekken in het najaar en de winter

In de rustperiode gebruik je stevige, houtige takken. Die zet je in de grond en dan laat je de natuur het werk doen. In het voorjaar hebben ze wortels en lopen ze vanzelf uit.

Hoe stek je een vlinderstruik in de zomer?

1. Kies een gezonde scheut zonder bloem, van zo’n 10 tot 15 centimeter lang.
2. Knip net onder een bladknoop. Dat is het punt waar de blaadjes aan de stengel zitten. Daar ontstaan de nieuwe wortels.
3. Haal de onderste blaadjes weg en laat bovenaan alleen twee tot vier blaadjes zitten. Zo verdampt de stek minder vocht.
4. Doop de onderkant eventueel in stekpoeder. Niet verplicht, maar het helpt wel.
5. Steek de stek in een potje met stekgrond, of een mix van potgrond en zand, en druk de grond licht aan.
6. Zet er een plastic zak overheen en plaats het potje op een lichte plek, maar niet in de volle zon.
7. Houd de grond vochtig en lucht de zak af en toe. Na vier tot zes weken zie je nieuw blad: teken dat er wortels zijn.

Houtstek: de makkelijkste methode in de winter

Dit is mijn favoriet, omdat het zo weinig werk is. Knip tijdens het snoeien stevige takken van ongeveer potloodsdikte af, en maak daar stukken van 20 tot 30 centimeter van. Zorg dat er op elk stuk minstens twee of drie knoppen zitten.

Handig trucje: knip de onderkant recht af, net onder een knop, en de bovenkant schuin, net boven een knop. Zo weet je later precies welke kant de grond in moet. Steek de stekken voor ongeveer twee derde in de grond, op een beschutte plek zoals tegen een muur of in een grote pot. Daarna is het vooral wachten. Zie je in het voorjaar groene blaadjes verschijnen? Dan is het gelukt.

Ga je toch al aan de slag met de snoeischaar? Lees dan ook even wanneer vlinderstruik snoeien het beste kan, zodat je moederplant volgend jaar ook weer volop bloeit.

Vlinderstruik stekken op water

Vind je het leuk om de wortels te zien groeien? Dan is een glas water de leukste methode. Zet een stek van 15 tot 20 centimeter, zonder onderste blaadjes, in een glas of vaasje op een lichte plek. Ververs het water om de twee à drie dagen, want stilstaand water gaat snel rotten. Binnen drie tot vier weken zie je de eerste witte worteltjes.

Zijn de wortels een paar centimeter lang, zet de stek dan eerst in een pot met grond. Wortels die in water zijn gegroeid zijn namelijk wat kwetsbaar. Laat de plant in de pot sterker worden voordat hij de tuin in gaat.

Waar knip je af voor stekken?

Altijd net onder een knoop, ongeveer een halve centimeter eronder. Op die plek zitten de meeste groeicellen, en daar vormen zich de nieuwe wortels. Gebruik een scherpe, schone snoeischaar of mes, zodat je de stengel niet plet. Een gekneusde stek rot sneller.

Je stekje verzorgen en uitplanten

Zodra je stek wortels heeft, mag hij naar een grotere pot of de volle grond. Doe dat het liefst in april of mei, als de nachtvorst voorbij is. Kies een zonnige plek, want hoe meer zon, hoe meer bloemen. Geef de eerste weken regelmatig water, daarna redt een vlinderstruik zich prima. In een grote pot op het terras doet hij het trouwens ook goed, als de pot maar ruim genoeg is.

Waarom lukt het niet?

• De stek wordt zwart of slap: te nat of te warm. Lucht de zak vaker en zet hem uit de zon.
• Het water stinkt: ververs het vaker en haal blaadjes weg die onder water staan.
• Geen wortels na weken: soms heeft een stek gewoon pech. Zet daarom altijd een paar extra stekken, dan heb je altijd een paar winnaars.

Even over de vlinderstruik als exoot

Iets wat in veel artikelen ontbreekt: de vlinderstruik komt oorspronkelijk uit China en zaait zich makkelijk uit, ook buiten je tuin. Op sommige plekken verdringt hij inheemse planten. Wil je er toch veel van genieten, knip dan de uitgebloeide bloemen weg voordat ze zaad vormen. Dat geeft je struik meteen een extra bloeiboost. Je kunt ook kiezen voor soorten die weinig of geen zaad maken. En plant hem liever niet vlak naast natuurgebied.

Veelgestelde vragen

Kan ik een vlinderstruik stekken in de volle grond?

Ja, vooral houtstekken in de winter kun je direct in de volle grond zetten. Kies wel een beschutte plek en markeer ze, zodat je ze in het voorjaar niet per ongeluk weghaalt.

Hoe lang duurt het voordat een stek bloeit?

Een stek die in de zomer of winter wortelt, bloeit vaak de zomer erna al. Vlinderstruiken bloeien op hout van dit jaar, dus een jonge plant hoeft niet lang te wachten.

Mag ik elke vlinderstruik stekken?

Voor eigen gebruik in je tuin mag dat meestal gewoon. Op sommige nieuwe soorten zit kwekersrecht, dus stekjes daarvan verkopen is niet de bedoeling.